Adfocad Cyffredinol EM yr Alban a llefarydd y Weinyddiaeth Gyfiawnder yn Nhŷ'r Arglwyddi
Cyfrifoldebau
Adfocad Cyffredinol yr Alban
Adfocad Cyffredinol yr Alban yw un o Swyddogion y Gyfraith i’r Goron, sy’n cynghori’r llywodraeth ar gyfraith yr Alban.
Mae Atodlen 6 Deddf yr Alban yn gofyn bod yr Adfocad Cyffreidnol yn derbyn hysbysiad am bob ‘mater datganoli’ a godir gerbron y llys neu dribinwnlys yn yr Alban. Mae materion datganoli’n cynnwys unrhyw her i gymhwysedd deddfwriaethol un o Ddeddfau Senedd yr Alban ac a yw aelod o lywodraeth yr Alban wedi cydymffurfio â Chonfensiwn yr Undeb Ewropeaidd ar Hawliau Dynol neu gyfraith Cymuned yr Undeb Ewropeaidd.
Os bydd yn penderfynu gwneud hynny, gall yr Adfocad Cyffredinol ddewis ymyrryd, ar ran llywodraeth y Deyrnas Unedig, mewn achosion lle codwyd materion datganoli.
Mae Swyddfa’r Adfocad Cyffredinol yn ystyried holl Filiau Senedd yr Alban wrth iddynt ddatblygu, mewn ymgynghoriad ag adrannau o lywodraeth y Deyrnas Unedig sydd â buddiant, er mwyn asesu eu cymhwysedd deddfwriaethol. O dan adran 33 Deddf yr Alban, mae gan yr Adfocad Cyffredinol y grym i gyfeirio Biliau Senedd yr Alban i’r Goruchaf Lys i dderbyn penderfyniadau am eu cymhwysedd deddfwriaethol.
Llefarydd yr Weinyddiaeth Gyfiawnder yn Nhŷ’r Arglwyddi
Mae Llefarydd y Weinyddiaeth Gyfiawnder yn Nhŷ’r Arglwyddi’n gyfrifol am holl fusnes yr adran yn Nhŷ’r Arglwyddi. Mae hefyd yn cynghori’r Ysgrifennydd Gwladol dros Gyfiawnder am y meysydd polisi a ganlyn:
- cyfiawnder sifil (yn cynnwys cyfradd disgownt a chwiplach)
- gwasanaethau cyfreithiol
- Prydain Fyd-eang
- y berthynas gyda’r proffesiwn cyfreithiol
- rheoliad rheoli hawliadau
- tiriogaethau sy’n ddibynnol ar y Goron
Deiliaid blaenorol y rôl hon
-
Lord Stewart of Dirleton KC
2020 to 2024
-
The Rt Hon Lord Keen of Elie KC
2015 to 2020
-
The Rt Hon Lord Wallace of Tankerness KC
2010 to 2015