Canllawiau

Cysylltu ag ASCA yn gyfrinachol neu wneud cwyn ffurfiol

Sut i wneud cwyn ffurfiol neu gysylltu â Dyfarnwr y Gadwyn Gyflenwi Amaethyddol (ASCA) yn gyfrinachol.

Mae Dyfarnwr y Gadwyn Gyflenwi Amaethyddol (ASCA) yn gyfrifol am orfodi’r Rheoliadau Ymrwymiadau Masnachu Teg. Mae’r rheoliadau hyn yn berthnasol i gontractau ar gyfer prynu nwyddau gan gynhyrchwr (ffermwr) yn y sectorau canlynol:

  • llaeth (llaeth godro) o 9 Gorffennaf 2024 ar gyfer cytundebau newydd, ac o 9 Gorffennaf 2025 ar gyfer pob cytundeb
  • moch (o wanwyn neu haf 2025 - i’w gadarnhau)
  • wyau (dyddiad i’w gadarnhau)
  • cynnyrch ffres (dyddiad i’w gadarnhau)

Mae’r rheoliadau’n helpu i sicrhau bod contractau ar gyfer cyflenwi nwyddau gan gynhyrchydd yn deg ac yn dryloyw.

Os ydych chi’n gynhyrchydd, gallwch anfon cwyn ffurfiol at y dyfarnwr, a fydd wedyn yn gallu cynnal ymchwiliad a gweithredu. Os byddant yn canfod eu bod wedi torri’r rheoliadau, mae ganddynt y pŵer i wneud y canlynol:

  • gosod cosb ariannol ar y prynwr busnes
  • rhoi iawndal i’r achwynydd

Anfon cwyn ffurfiol

Ffurflen cyfeirio cwynion

Request an accessible format.
If you use assistive technology (such as a screen reader) and need a version of this document in a more accessible format, please email defra.helpline@defra.gov.uk. Please tell us what format you need. It will help us if you say what assistive technology you use.

Rhaid i chi gyflwyno’r wybodaeth ganlynol drwy’r ffurflen hon: 

  • manylion y methiant honedig i gydymffurfio
  • unrhyw dystiolaeth o’r methiant honedig i gydymffurfio
  • datganiad ynghylch a yw’r cynhyrchwr yn ceisio iawndal gan y prynwr dan sylw
  • swm unrhyw iawndal a geisir
  • y rhesymau pam y ceisir iawndal o’r fath

Anfonwch y ffurflen wedi’i llenwi i: asca@defra.gov.uk.

Codi mater yn gyfrinachol

Os byddwch yn codi mater gyda ni yn gyfrinachol, bydd yr wybodaeth a roddwch yn gwbl gyfrinachol a gallwch hefyd aros yn ddienw. Gall unrhyw un gysylltu â’r dyfarnwr yn gyfrinachol.

Er na fydd y dyfarnwr yn gallu agor ymchwiliad o dan y rheoliadau heb gŵyn ffurfiol, bydd yr wybodaeth a roddwch yn helpu i lywio gweithgareddau’r dyfarnwr a gall helpu i ddylanwadu’n gadarnhaol ar ymddygiad busnes yn y dyfodol.

Anfonwch e-bost at y dyfarnwr yn gyfrinachol yn: ASCA-in-confidence@defra.gov.uk

Am beth y gallwch chi anfon cwyn ffurfiol

Mae gennych chi (y cynhyrchydd) hawl i gwyno wrth y dyfarnwr am gontractau prynu llaeth sy’n methu â chydymffurfio â’r gofynion rheoleiddio, neu’r rhwymedigaethau nad yw’r prynwr rydych chi wedi’i gontractio ag ef yn eu bodloni.  

Gallwch chi anfon cwyn ffurfiol ynglŷn â’r canlynol:  

  • peidio â chael contract prynu llaeth ysgrifenedig ar waith o gwbl
  • lle nad yw rhywbeth sy’n ofynnol dan y rheoliadau wedi’i gynnwys yn eich contract prynu llaeth
  • lle nad yw rhywbeth sydd wedi’i gynnwys yn eich contract prynu llaeth yn cydymffurfio â’r rheoliadau
  • methiant y prynwr i ymateb o fewn 7 diwrnod i’ch cais am esboniad ynghylch sut mae pris newydd wedi’i bennu yn dilyn adolygiad pris ar gyfer contractau sy’n defnyddio pris newidiol a bennir gan y prynwyr  

Dim ond ar ôl i chi wneud y gŵyn i’r prynwr gan ddefnyddio’r broses datrys anghydfod yn eich contract y gall y dyfarnwr ymchwilio i’ch cwyn, a bod 28 diwrnod wedi mynd heibio, oni bai: 

  • nid oes gennych gontract ysgrifenedig ar waith
  • nid oes gan eich contract ysgrifenedig unrhyw ddarpariaeth ar gyfer datrys anghydfod
  • nid yw’r weithdrefn datrys anghydfod yn eich contract yn cydymffurfio â’r rheoliadau

Am beth na allwch chi anfon cwyn ffurfiol

Ni all y dyfarnwr roi cymorth neu wybodaeth benodol ynghylch a fydd cwyn bosibl, os gwneir cwyn o’r fath, yn cydymffurfio â’r Rheoliadau hyn ai peidio. Gall gwneud hynny arwain at wrthdaro rhwng buddiannau os byddwch yn cyflwyno cwyn i’r dyfarnwr.

Gall y dyfarnwr ateb ymholiadau cyffredinol am gwmpas y rheoliadau a’ch cyfeirio at rannau perthnasol posibl o’n canllawiau.

Gwiriwch a yw eich cwestiwn yn cael ei ateb yn ein canllawiau yn gyntaf.

Os ydych chi’n dal yn ansicr a yw eich pryder yn un y gellir ei gyfeirio at y dyfarnwr, cysylltwch â ni neu ceisiwch gyngor cyfreithiol annibynnol cyn cyflwyno cwyn. 

Os yw eich ymholiad yn un cyffredinol am fwriad polisi’r rheoliadau neu’r dyfarnwr, cyfeiriwch at ein canllawiau. Ni fyddwn yn ymateb i’r ymholiadau hyn.

Cwynion sydd eisoes wedi’u penderfynu

Nid yw’r dyfarnwr yn gallu ymchwilio i gŵyn sydd eisoes wedi’i phenderfynu, oni bai ei bod yn gŵyn lle mae tystiolaeth newydd wedi dod ar gael, ac nad oes cosb sifil nac iawndal wedi’u gosod yn y gorffennol.

Anghydfodau

Efallai y bydd rhai achosion o anghydfodau cytundebol a fyddai’n dod o dan gyfraith contractau yn hytrach na chylch gwaith yr ASCA. Yn y sefyllfaoedd hyn, ceisiwch gyngor cyfreithiol annibynnol ynghylch sut y gallwch fwrw ymlaen ag anghydfod.  

Os yw eich ymholiad yn ymwneud â chais Rhyddid Gwybodaeth, anfonwch e-bost i data.protection@defra.gov.uk.

Beth fydd yn digwydd nesaf

Ar ôl i chi gyflwyno cwyn, byddwn yn cydnabod ei bod wedi dod i law ac yn neilltuo rhywun i ddelio â’r achos. Dyma fydd eich pwynt cyswllt drwy gydol y broses gwyno.  

Bydd y dyfarnwr wedyn yn gwirio eich ffurflen gwyno i wneud yn siŵr ei bod yn gyflawn a bod gennym yr holl dystiolaeth sydd ei hangen gennych i ystyried y gŵyn yn llawn. Byddwn yn cysylltu â chi os bydd angen rhagor o wybodaeth arnom ar y cam hwn.  

Bydd y gŵyn wedyn yn cael ei frysbennu er mwyn asesu a yw sail y gŵyn yn cyd-fynd â’r meini prawf a nodir yn Rheoliadau Rhwymedigaethau Delio’n Deg (Llaeth) 2024. 

Os na allwn fwrw ymlaen â’ch cwyn, byddwn yn ysgrifennu atoch i roi gwybod i chi am y penderfyniad hwn a’n rhesymau drosto.

Updates to this page

Cyhoeddwyd ar 28 Chwefror 2025

Argraffu'r dudalen hon