Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol: Cyngor ar Asesu Effeithiau Cronnol
Mae’r cyngor hwn yn crynhoi’r broses ar gyfer cynnal asesiadau o effeithiau cronnol yng nghyd-destun Prosiectau Seilwaith o Arwyddocâd Cenedlaethol (NSIPau) o dan Ddeddf Cynllunio 2008.
Yn berthnasol i Gymru a Loegr
Mae’r llywodraeth wedi cyhoeddi canllawiau ar gynllunio seilwaith cenedlaethol y dylai ymgeiswyr, aelodau’r cyhoedd a phartïon eraill eu darllen. Gweler y Porth Canllawiau Cynllunio Seilwaith Cenedlaethol. Dylid darllen y canllawiau ochr yn ochr â Deddf Cynllunio 2008 (y Ddeddf Cynllunio).
Mae’r cyngor hwn yn anstatudol. Fodd bynnag, mae cyngor yr Arolygiaeth Gynllunio ynglŷn â chynnal y system cynllunio seilwaith a materion proses yn dod o arfer da a dylai ymgeiswyr a phobl eraill ddilyn ein hargymhellion. Bwriedir iddo ategu’r ddeddfwriaeth, y rheoliadau a’r canllawiau a gyhoeddwyd gan y llywodraeth a chaiff ei gynhyrchu o dan adran 51 y Ddeddf Cynllunio.
Dylid darllen y cyngor hwn ynghyd â nodyn cyngor yr Arolygiaeth Gynllunio Cyngor ar y Broses Asesu Effeithiau Amgylcheddol a chanllawiau’r llywodraeth ar broses y Ddeddf Cynllunio.
Gofynion cyfreithiol a pholisi ar gyfer Asesu Effeithiau Cronnol
Amlinellir y gofyniad ar gyfer asesu effeithiau cronnol yn y Gyfarwyddeb Asesu Effeithiau Amgylcheddol (AEA) (Cyfarwyddeb AEA 2014/52/EU, sy’n diwygio Cyfarwyddeb AEA 2011/92/EU) ar asesu effeithiau prosiectau cyhoeddus a phreifat penodol ar yr amgylchedd.
Mae ystod o ganllawiau ar gael gan y sector cyhoeddus a diwydiant, ond nid oes safon unigol i’r diwydiant ar gyfer asesu effeithiau cronnol. Bydd yr ymagwedd a ddefnyddir yn amrywio rhwng ceisiadau. Mae’r dudalen gyngor hon yn amlinellu proses fesul cam y gallai ymgeiswyr ddymuno ei dilyn.
Dylid darllen y dudalen gyngor hon ar y cyd â’r canlynol:
- Rheoliadau Cynllunio Seilwaith (Asesu Effeithiau Amgylcheddol) 2017 (Rheoliadau AEA 2017)
- polisi cynllunio perthnasol y llywodraeth
- arweiniad gan gyrff ymgynghori, fel Fframwaith strategol ar gyfer cwmpasu effeithiau cronnol (MMO 1055) (2014) gan y Sefydliad Rheoli Morol, Datblygu fframwaith generig ar gyfer llywio Asesiadau o Effeithiau Cronnol yn gysylltiedig ag Ardaloedd Morol Gwarchodedig trwy werthuso arfer gorau (2014) gan Natural England, a’r Llawlyfr Dylunio Ffyrdd a Phontydd (DMRB) gan yr Asiantaeth Briffyrdd
- arweiniad gan y Comisiwn Ewropeaidd, fel Canllawiau ar gyfer Asesu Effeithiau Anuniongyrchol a Chronnol, Rhyngweithiadau Effeithiau (1999), ac Arweiniad ar Asesu Effeithiau Amgylcheddol Prosiectau ar baratoi’r Adroddiad Asesu Effeithiau Amgylcheddol (2017)
Fe allai ymgeiswyr hefyd ddymuno cyfeirio at ganllawiau sefydliadau perthnasol ac arweiniad sy’n dod i’r amlwg yn y diwydiant.
Mater i ymgeiswyr yw sicrhau bod yr holl bolisïau, deddfwriaeth a chanllawiau perthnasol wedi cael eu cymhwyso i’r asesiad o effeithiau cronnol a gyflwynir yn y Datganiad Amgylcheddol, o fewn y cais Gorchymyn Caniatâd Datblygu (DCO).
Mae Atodlen 4, paragraff 5(e) Rheoliadau AEA 2017 yn mynnu bod y Datganiad Amgylcheddol yn cynnwys disgrifiad o effeithiau arwyddocaol tebygol y datblygiad ar yr amgylchedd yn deillio o:
“groniad effeithiau â phrosiectau eraill presennol a/neu gymeradwy, gan ystyried unrhyw broblemau amgylcheddol presennol yn ymwneud ag ardaloedd o bwysigrwydd amgylcheddol arbennig y mae’n debygol yr effeithir arnynt neu ddefnyddio adnoddau naturiol”
Mae gweddill Atodlen 4, paragraff 5 yn datgan y dylai’r disgrifiad o’r effeithiau arwyddocaol tebygol ar y ffactorau a bennir yn Rheoliad 5(2) Rheoliadau AEA 2017 ymdrin ag unrhyw effeithiau cronnol o’r datblygiad, “gan ystyried unrhyw broblemau amgylcheddol presennol yn ymwneud ag ardaloedd o bwysigrwydd amgylcheddol arbennig y mae’n debygol yr effeithir arnynt neu ddefnyddio adnoddau naturiol”.
Yn y cyngor hwn, ystyrir bod ‘datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy’ yn cynnwys datblygiadau presennol a chynlluniau a phrosiectau presennol sy’n ‘rhesymol ragweladwy’.
Mae’r angen i ystyried effeithiau cronnol wrth gynllunio a gwneud penderfyniadau yn cael ei amlinellu mewn polisi cynllunio hefyd, yn enwedig y Datganiadau Polisi Cenedlaethol. Mae’r Datganiad Polisi Cenedlaethol trosfwaol ar gyfer ynni (EN-1), er enghraifft, yn pennu ystod o agweddau y dylai asesiad yr ymgeisydd yn y Datganiad Amgylcheddol ystyried effeithiau cronnol arnynt, fel y bo’n berthnasol i’r datblygiad.
Mae paragraff 4.1.5 EN-1 yn datgan y dylai’r Ysgrifennydd Gwladol ystyried unrhyw effeithiau niweidiol tymor hir a chronnol, ynghyd ag unrhyw fesurau i liniaru neu wneud iawn am effeithiau niweidiol, wrth bwyso a mesur effeithiau niweidiol prosiect yn erbyn ei fuddion. Mae Datganiadau Polisi Cenedlaethol ar gyfer seilwaith o fath arall yn amlinellu gofynion penodol i sector ar gyfer asesiad cronnol, hefyd.
Cydberthnasoedd ac effeithiau cyfunol
Mae effeithiau cronnol gyda ‘datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy’ ar wahân i asesiad o’r gydberthynas rhwng agweddau ar gyfer yr NSIP arfaethedig (fel rhwng ecoleg a hydroleg). Fel arfer, asesir y ffactorau hyn yn rhan o’r penodau agwedd arbenigol, fel effeithiau cyfunol.
Dylai’r Datganiad Amgylcheddol gynnwys tabl sy’n dangos lle y byddai effeithiau niferus o’r NSIP arfaethedig yn cyfuno i effeithio ar dderbynyddion sensitif. Pan amlygir yr effeithiau cyfunol hyn, dylid eu hasesu yn y Datganiad Amgylcheddol.
Pan gynigir mesurau lliniaru, dylai’r Datganiad Amgylcheddol esbonio sut mae wedi ystyried derbynyddion sensitif eraill y gellid effeithio arnynt o bosibl wrth benderfynu eu bod yn briodol. Er enghraifft, pan gynigir plannu i liniaru effeithiau ar y dirwedd ac effeithiau gweledol, bydd angen i hyn ystyried sut gallai’r plannu arfaethedig effeithio ar ecoleg.
Ystyried effeithiau cronnol wrth sgrinio datblygiad Atodlen 2
Os bydd ymarfer sgrinio AEA yn cael ei gynnal ar gyfer datblygiad Atodlen 2 (gweler yr adran ar sgrinio yn nodyn cyngor yr Arolygiaeth Gynllunio Cyngor ar y Broses AEA), bydd rhaid ystyried y meini prawf dethol a amlinellir yn Atodlen 3 Rheoliadau AEA 2017 wrth sgrinio. Mae Atodlen 3 yn gofyn am ystyried nodweddion y datblygiad arfaethedig a’i effeithiau posibl, gan ystyried effeithiau cronnol â datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy.
Trosolwg o’r broses Asesu Effeithiau Cronnol
Yn aml, mae gan NSIPau barth dylanwad eang o ran lle ac amser. Fe allai graddfa a chymhlethdod NSIP arwain at broses asesu effeithiau cronnol gymhleth sy’n ystyried amgylchedd sylfaenol dynamig y tu hwnt i asesiad statig o’r sefyllfa bresennol. Mae’n bosibl y bydd yr ymagwedd at amlygu ac asesu ‘datblygiadau presennol a/neu gymeradwy’ yn amrywio.
Mae’r cyngor hwn yn awgrymu 4 cam i asesu effeithiau cronnol:
- llunio rhestr hir (cam 1)
- llunio rhestr fer (cam 2)
- casglu gwybodaeth (cam 3)
- asesu (cam 4)
Disgrifir pob cam ymhellach, isod.
Mae’r broses fesul cam hon yn ddilyniannol, ond dylai’r asesiad ei hun fod yn ailadroddol ac mae’n bosibl y bydd angen ei ailadrodd sawl gwaith wrth baratoi’r Datganiad Amgylcheddol.
Dylid cynnal camau 1 a 2 yn gynnar yn ystod y cam cyn-ymgeisio ac, yn ddelfrydol, cyn gofyn am farn gwmpasu. Dylai ymgeiswyr ddefnyddio’r broses gwmpasu AEA i ddarparu gwybodaeth am yr asesiad o effeithiau cronnol, er mwyn sicrhau ei fod yn benodol ac yn gymesur. Bydd hyn yn rhoi cyfle i geisio gwybodaeth gan yr awdurdodau lleol am ddatblygiadau i’w cynnwys yn yr asesiad. Mae camau 1 a 2 wedi’u gosod un ar ôl y llall yn y cyngor hwn, ond gellid eu cynnal gyda’i gilydd.
Mae’n bosibl y bydd angen cynnal asesiad ychwanegol yn ystod y cam archwilio ar gyfer unrhyw ‘ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy’ newydd eu hamlygu a allai arwain at effeithiau arwyddocaol. Fe allai’r Awdurdod Archwilio ofyn am hyn.
Gall ymgeiswyr ddefnyddio’r templedi yn
a i gofnodi canlyniadau pob cam mewn ffordd safonedig ac i gefnogi ymgynghoriad ystyrlon. Y nod yw cynorthwyo’r Ysgrifennydd Gwladol i wneud y penderfyniad trwy gyflwyno’r broses asesu effeithiau cronnol mewn fformat clir a darllenadwy.Cam 1: Llunio rhestr hir o ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy
Er mwyn cadarnhau pa ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy y dylid eu cynnwys yn yr asesiad, dylai’r ymgeisydd ddiffinio a chofnodi’r parth dylanwad ar gyfer pob agwedd amgylcheddol a ystyrir yn y Datganiad Amgylcheddol. Mae’r enghraifft isod yn dangos sut gallai cofnod cryno gael ei gyflwyno.
Mae’r Arolygiaeth Gynllunio’n argymell y dylai’r parth dylanwad ar gyfer pob agwedd gael ei fapio, gan ddefnyddio meddalwedd system gwybodaeth ddaearyddol (GIS). Pan fydd y parth dylanwad wedi cael ei gynhyrchu, bydd yn galluogi ardal chwilio eglur a chyfiawnadwy ar gyfer lleoli datblygiadau eraill. Gall yr ymgeisydd gyflwyno’r wybodaeth hon, mewn cynlluniau neu ffigurau, fel atodiad i’r Datganiad Amgylcheddol.
Parth dylanwad enghreifftiol ar gyfer:
Ansawdd aer:
- llwch adeiladu ac allyriadau cerbydau – parth dylanwad a ddiffinnir gan ganllawiau sefydliad perthnasol
- allyriadau offer gweithredol – parth dylanwad a amlygir trwy fodelu ansawdd aer
Treftadaeth:
- effeithiau ffisegol ar archaeoleg gladdedig – parth dylanwad a ddiffinnir gan ganllawiau sefydliad perthnasol
Dylai’r parth dylanwad ar gyfer pob agwedd gefnogi ymarfer astudiaeth ddesg i amlygu’r rhestr hir o ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy ar ffurf ceisiadau cynllunio, cynlluniau datblygu perthnasol ac unrhyw ffynonellau eraill sydd ar gael ac yn berthnasol, fel gwybodaeth ymateb ymgynghori gan awdurdod cynllunio perthnasol. Gellid defnyddio Matrics 1 yn
i gofnodi’r wybodaeth hon.Mae mathau o ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy y dylid eu cadarnhau ar gyfer yr asesiad wedi’u rhestru yn yr haenau yn yr adran nesaf isod.
Wrth amlygu datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy, ni ddylai ymgeiswyr gyfyngu eu hymarfer chwilio i ddatblygiad o’r un math â’r NSIP arfaethedig. Er enghraifft, dylai ffermydd gwynt alltraeth nid yn unig asesu ffermydd gwynt alltraeth eraill ond hefyd ystyried unrhyw weithgareddau alltraeth â thrwydded a chydsyniad yn y parth dylanwad.
Lle y bo’n berthnasol, dylai ymgeiswyr ymgynghori â chyrff cydsynio yn aelod-wladwriaethau’r Undeb Ewropeaidd er mwyn helpu i amlygu effeithiau cronnol gyda datblygiadau y tu allan i’r Deyrnas Unedig.
Bydd argaeledd y wybodaeth sy’n ofynnol i gynnal asesiad o effeithiau cronnol yn dibynnu ar statws y datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy. Dylai’r ymgeisydd ddatgan yn glir unrhyw dybiaethau neu gyfyngiadau yn y data a goladwyd. Dylid priodoli lefel sicrwydd, yn seiliedig ar y wybodaeth sydd ar gael, i bob datblygiad a’i chofnodi.
Mae Tabl 2 yn rhoi meini prawf y gellir eu defnyddio i nodi’r lefel sicrwydd y gellir ei phriodoli i bob datblygiad arall presennol a/neu gymeradwy, o Haen 1 (sicrwydd mwyaf) i Haen 3 (sicrwydd lleiaf). Gellid defnyddio’r templedi yn
a at y dibenion hyn.Priodoli sicrwydd i ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy
Haen 1
- datblygiad sy’n cael ei adeiladu
- ceisiadau a ganiatawyd o dan y Ddeddf Cynllunio neu gyfundrefnau eraill ond nad ydynt wedi’u gweithredu eto
- ceisiadau a gyflwynwyd o dan y Ddeddf Cynllunio neu gyfundrefnau eraill ond na phenderfynwyd arnynt eto
- pob gwrthodiad sy’n destun gweithdrefn apêl na phenderfynwyd arni eto
Haen 2
- prosiectau yn rhaglen brosiectau’r Arolygiaeth Gynllunio
Haen 3
- prosiectau yn rhaglen brosiectau’r Arolygiaeth Gynllunio na chyflwynwyd adroddiad cwmpasu ar eu cyfer eto
- wedi’u hamlygu yn y Cynllun Datblygu perthnasol a Chynlluniau Datblygu sy’n dod i’r amlwg, gan roi pwys priodol iddynt wrth iddynt nesáu at gael eu mabwysiadu, a chydnabod y bydd gwybodaeth gyfyngedig ar gael am y cynigion perthnasol
- wedi’u hamlygu mewn cynlluniau a rhaglenni eraill, fel y bo’n briodol, sy’n gosod y fframwaith ar gyfer cydsyniadau neu gymeradwyaethau datblygu yn y dyfodol, lle mae datblygiad o’r fath yn rhesymol debygol o gael ei gyflwyno
Mae’n debygol y bydd y manylion sydd ar gael o Haen 1 i Haen 3 yn lleihau.
Pan ddisgwylir i ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy gael eu cwblhau cyn i’r NSIP arfaethedig gael ei adeiladu ac i’r effeithiau gael eu pennu’n llawn, dylid ystyried effeithiau sy’n deillio ohonynt yn rhan o’r llinell sylfaen a gellid eu hystyried yn rhan o’r asesiad adeiladu a gweithredol.
Os nad yw effeithiau datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy sy’n cael eu hadeiladu wedi’u pennu’n llawn eto, er enghraifft os yw canlyniad mesurau lliniaru’n cael ei fonitro ond nad yw’n hysbys eto, fe allai fod yn briodol ystyried y rhain yn yr asesiad o effeithiau cronnol. Dylid cytuno ar yr ymagwedd gyda’r cyrff ymgynghori perthnasol. Dylai’r Datganiad Amgylcheddol wahaniaethu rhwng prosiectau sy’n rhan o’r llinell sylfaen ddynamig a’r rhai hynny yn yr asesiad o effeithiau cronnol.
Datblygiad sy’n gysylltiedig â’r NSIP (gan gynnwys datblygiad a ganiateir)
Fe allai NSIP arfaethedig gynnwys sawl safle mewn gwahanol leoliadau, er enghraifft lle mae angen gwelliannau priffyrdd oddi ar y safle. Fe allai hyn gynnwys datblygiad lle y ceisir caniatâd o dan gyfundrefn gynllunio wahanol, fel Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990. Yn yr amgylchiadau hyn, dylai’r ymgeisydd ystyried a allai effeithiau cronnol godi o wahanol elfennau datblygu ei NSIP, yn ogystal â chyda datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy.
Pan fydd yr NSIP arfaethedig yn cynnwys elfennau gwaith a ddosbarthwyd yn ddatblygiad a ganiateir, dylai’r ymgeisydd sicrhau bod y rhain yn cael eu cynnwys yn yr asesiad, os nad ydynt eisoes wedi’u hystyried yn yr asesiadau agwedd unigol.
Cam 2: Llunio rhestr fer o ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy
Ar ôl Cam 1, dylai ymgeiswyr ddatblygu a chymhwyso meini prawf trothwy i’r rhestr hir. Dylid defnyddio’r meini prawf hyn i lunio rhestr fer o’r datblygiadau presennol a/neu gymeradwy sydd i’w cynnwys yn yr asesiad o effeithiau cronnol. Bydd hyn yn sicrhau bod yr asesiad yn gymesur. Dylid defnyddio’r meini prawf i gynnwys neu eithrio prosiectau datblygu sydd y tu allan i’r parth dylanwad ar gyfer yr NSIP a hyrwyddir gan ymgeisydd.
Dylai’r asesiad barhau i ystyried effeithiau y bernir nad ydynt yn arwyddocaol yn unigol, oherwydd fe allai sawl effaith nad ydynt yn arwyddocaol arwain at effaith gronnol sy’n arwyddocaol.
Dylid cyflwyno’r meini prawf a ddefnyddir yn gynnar, er enghraifft yn adroddiad cwmpasu’r ymgeisydd. Dylid eu cyflwyno’n glir a dylent fod wedi’u paratoi gan ystyried polisïau a chanllawiau perthnasol, ac mewn ymgynghoriad â’r cyrff statudol perthnasol, yn enwedig yr awdurdod cynllunio lleol.
Dylai’r meini prawf fynd i’r afael â’r canlynol:
Cwmpas amserol
Rhaglenni adeiladu, gweithredu a datgomisiynu perthynol y datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy a amlygwyd yn y parth dylanwad ynghyd â’r rhaglen NSIP, i gadarnhau p’un a oes gorgyffyrddiad ac unrhyw botensial ar gyfer rhyngweithio.
Graddfa a natur y datblygiad
Graddfa a natur y datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy a amlygwyd yn y parth dylanwad sy’n debygol o ryngweithio â’r NSIP arfaethedig. Fe allai diffiniadau statudol o ddatblygiad mawr a throthwyon sgrinio AEA fod o gymorth wrth ystyried materion yn ymwneud â graddfa.
Ffactorau eraill
Er enghraifft, natur a/neu gapasiti’r amgylchedd sy’n derbyn, a allai wneud effaith gronnol arwyddocaol â’r datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy yn fwy neu’n llai tebygol. Ystyriwch ddefnyddio ymagwedd ffynhonnell-llwybr-derbynnydd i lywio’r asesiad.
Dogfennau
Gellid defnyddio Matrics 1 yn
ar gyfer y broses llunio rhestr fer asesu ac i ddarparu cofnod clir o broses benderfynu’r ymgeisydd ar gyfer penderfynwyr, cyrff ymgynghori ac aelodau’r cyhoedd.Gellid defnyddio barn broffesiynol i ategu’r meini prawf trothwy ac osgoi eithrio datblygiad arall presennol a/neu gymeradwy sydd:
- islaw terfynau’r meini prawf trothwy ond sydd â nodweddion sy’n debygol o arwain at effaith arwyddocaol, neu
- islaw terfynau’r meini prawf trothwy ond a allai arwain at effaith gronnol trwy gyfrwng ei agosrwydd i’r NSIP arfaethedig
Gellid defnyddio barn broffesiynol i gefnogi’r broses o eithrio datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy sy’n fwy na’r trothwyon ond efallai na fyddant yn arwain at effeithiau amlwg. Dylai’r holl ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy a ystyrir gael eu cofnodi a dylid datgan y rhesymau dros eu cynnwys neu eu heithrio yn glir.
Pan allai datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy gynhyrchu effeithiau cronnol arwyddocaol, dylai’r ymgeisydd symud ymlaen i gasglu gwybodaeth ar Gam 3.
Dylai’r ymgeisydd ymgynghori â’r cyrff ymgynghori perthnasol, gan gynnwys awdurdodau cynllunio lleol, i sicrhau bod y rhestr fer a gynhyrchir yn gynhwysfawr ac yn gywir. Yn ddelfrydol, dylai ymgeiswyr ddefnyddio matricsau wedi’u cwblhau i amlinellu a thrafod y materion. Dylai hyn hefyd helpu i amlygu problemau heb eu datrys gydag unrhyw fesurau lliniaru a gynigiwyd y gellid bod angen eu harchwilio fel arall yn ystod archwiliad.
Mae’n bosibl y bydd angen ailadrodd y broses hon yn ystod y cam cyn-ymgeisio ac fe ddylai gael ei seilio ar y rhestr fwyaf cyfredol o ddatblygiadau sydd ar gael. Dylai’r asesiad o effeithiau cronnol gynnwys crynodeb o’r ymgynghoriadau a gynhaliwyd a thystiolaeth o unrhyw gytundebau y daethpwyd iddynt.
Cam 3: Casglu gwybodaeth
Yn ystod y cam hwn, dylai’r ymgeisydd gasglu gwybodaeth am bob un o’r datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy a gynhwyswyd yn y rhestr fer ar Gam 2. Disgwylir i’r ymgeisydd gasglu gwybodaeth fanwl i lywio’r asesiad Cam 4. Dylai’r wybodaeth gynnwys y canlynol o leiaf:
- gwybodaeth am y dyluniad arfaethedig a’r lleoliad
- y rhaglen adeiladu, gweithredu a datgomisiynu arfaethedig
- asesiadau amgylcheddol sy’n amlinellu data sylfaenol ac effeithiau sy’n codi o’r datblygiad arall presennol a/neu gymeradwy
Mae’n debygol y bydd data perthnasol ar gael o wahanol ffynonellau, gan gynnwys yr Arolygiaeth Gynllunio, gwefannau awdurdodau cynllunio a chyrff statudol, a chysylltu’n uniongyrchol â rhanddeiliaid, gan gynnwys datblygwyr yr ymgeiswyr. Dylai’r wybodaeth a gasglwyd gael ei chrynhoi a’i chyflwyno mewn fformat hygyrch, er enghraifft yn unol â Matrics 2 yn
.Cam 4: Asesu
Dylai’r ymgeisydd asesu effeithiau cronnol yr NSIP arfaethedig â’r datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy a amlygwyd yng Nghamau 1 i 3.
Dylai asesiadau:
- gael eu cynnal ar lefel fanylrwydd sy’n gymesur â’r wybodaeth sydd ar gael
- esbonio a chofnodi unrhyw gyfyngiadau neu fylchau yn y wybodaeth
- ystyried yr holl ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy Haen 1 a Haen 2, lle y bo’n bosibl
- ystyried yr holl ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy Haen 3, lle y bo’n bosibl, er y gallai hyn fod yn ansoddol ac ar lefel uchel
- cael eu cofnodi yn y Datganiad Amgylcheddol
Bydd yr asesiad yn symud o asesiad ansoddol i asesiad mwy meintiol wrth i’r wybodaeth sydd ar gael gynyddu.
Mae’n bosibl y bydd rhaid i rai asesiadau, fel asesiadau trafnidiaeth ac asesiadau cysylltiedig o allyriadau cerbydau (gan gynnwys aer a sŵn), fod yn gronnol oherwydd fe allent gynnwys twf data traffig a fodelwyd ar gyfer llifoedd traffig yn y dyfodol. Pan fydd yr asesiadau hyn yn drwyadl ac yn cynnwys asesiad achos gwaethaf, ni fydd angen asesiad cronnol ychwanegol o’r agweddau hyn.
Fodd bynnag, mae’n bosibl y bydd angen rhoi ystyriaeth ar wahân i groniad neu gydberthynas yr effeithiau hyn ar set unigol o dderbynyddion, er enghraifft yn rhan o asesiad economaidd-gymdeithasol. Dylai unrhyw dybiaethau gael eu datgan yn glir yn y bennod agwedd a’r bennod asesu effeithiau cronnol. Os amlygir unrhyw ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy newydd a allai newid y tybiaethau achos gwaethaf yn seiliedig ar ddata twf, mae’n bosibl y bydd angen diweddariadau i’r gwaith modelu.
Wrth baratoi’r asesiad, dylai ymgeiswyr gofio mai prif ddiben y Datganiad Amgylcheddol yw galluogi’r archwiliad sy’n angenrheidiol i lywio penderfyniadau ar y cais NSIP. Er y dylai ymgeiswyr wneud ymdrech ddilys i asesu’r effeithiau sy’n codi o nifer o effeithiau nad ydynt yn arwyddocaol yn unigol, dylai’r asesiad fod yn gymesur ac ni ddylai fod yn hirach nag sydd angen i amlygu ac asesu effeithiau cronnol arwyddocaol tebygol.
Pan fydd effeithiau cronnol arwyddocaol rhwng yr NSIP arfaethedig a datblygiad arall presennol a/neu gymeradwy yn debygol o godi mewn perthynas ag un agwedd amgylcheddol, dylai’r asesiad ganolbwyntio ar y mater hwnnw yn unig. Mae’n bosibl y bydd angen rhoi gwybodaeth gryno yn unig ynglŷn â rhai effeithiau i ddangos eu bod wedi cael eu hystyried.
Pan fydd data sylfaenol am ddatblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy yn anghyflawn, dylid defnyddio ymagwedd ragofalus ond rhesymol yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael, gan esbonio sut mae’r ymgeisydd wedi ceisio dod o hyd i ddata.
Ymagwedd gydlynol
Pan fydd angen Asesiad Rheoliadau Cynefinoedd ochr yn ochr â Datganiad Amgylcheddol, ni ddylid dyblygu gwybodaeth rhwng asesiadau. Argymhellir defnyddio setiau data a rennir. Mae’r Arolygiaeth Gynllunio’n argymell croesgyfeirio’n glir rhwng dogfennau, gan rifo adrannau a pharagraffau’n benodol, i gynorthwyo’r darllenydd.
Meini prawf arwyddocâd
Dylai’r derminoleg a ddefnyddir i bennu arwyddocâd fod yn benodol a chefnogi canlyniad clir i’r asesiad o effeithiau cronnol. Dylai’r meini prawf ystyried capasiti’r amgylchedd sy’n derbyn a derbynyddion i ymdopi â’r newidiadau sy’n debygol o ddigwydd.
Pan ddatblygir meini prawf arwyddocâd wedi’u teilwra, dylai ymgeiswyr ystyried:
- hyd yr effaith (dros dro neu barhaol)
- maint yr effaith (yr ardal ddaearyddol)
- y math o effaith (p’un a yw’n ychwanegol neu’n synergyddol)
- amlder yr effaith
- gwerth a gwydnwch y derbynnydd yr effeithir arno
- llwyddiant tebygol mesurau lliniaru
Enghraifft o effaith ychwanegol fyddai colli dau ddarn o goetir un hectar, gan arwain at golled gronnol o ddau hectar. Enghraifft o effaith synergyddol fyddai dau ollyngiad yn cyfuno i gael effaith ar rywogaeth nad yw gollyngiadau ar wahân yn effeithio arni.
Dyddiad terfyn yr asesiad
Dylai ymgeiswyr nodi dyddiad terfyn yr asesiad yn y Datganiad Amgylcheddol. Pan fydd datblygiadau eraill presennol a/neu gymeradwy newydd yn cael eu cyflwyno ar ôl dyddiad terfyn yr asesiad, fe allai’r Awdurdod Archwilio ofyn am wybodaeth ychwanegol yn ystod yr archwiliad ynglŷn ag effeithiau sy’n codi. Mae’n bosibl y bydd angen i’r ymgeisydd gynnal asesiadau ychwanegol i leihau oedi a chwestiynau yn ystod archwiliad.
Lliniaru a monitro
Dylai’r mesurau a ddisgwylir i osgoi, atal, lleihau neu, os oes modd, gwrthbwyso unrhyw effeithiau cronnol arwyddocaol a amlygwyd a, lle y bo’n briodol, unrhyw drefniadau monitro arfaethedig gael eu disgrifio yn y Datganiad Amgylcheddol. Dylid esbonio’r modd o sicrhau bod y mesurau hyn yn cael eu cyflawni. Dylid cofnodi hyn o fewn Matrics 2 yn Atodiad 2.
Pan gynigir sicrhau a chyflawni mesurau lliniaru a/neu fonitro trwy ofyniad yn y Gorchymyn Caniatâd Datblygu drafft, er enghraifft o fewn Cynllun Rheoli Amgylcheddol Adeiladu, dylid cyfeirio at hyn yn glir yn y golofn mesurau lliniaru o fewn Matrics 2 yn
a/neu yn rhan o atodlen mesurau lliniaru drosfwaol.Disgwylir i ymgeiswyr o leiaf gynnwys y mesurau lliniaru sy’n angenrheidiol i fynd i’r afael ag effeithiau sy’n gysylltiedig â’u NSIP arfaethedig. Fe allai fod yn dderbyniol rhannu effeithiau a mesurau lliniaru rhwng prosiectau yn amodol ar gyfiawnhad a chytundeb â chyrff ymgynghori perthnasol. Byddai angen dangos tystiolaeth o hyn yn y Datganiad Amgylcheddol.
Lle y bo’n bosibl, dylai ymgeiswyr ystyried cyfleoedd i ddatblygu strategaethau lliniaru cyfannol ar y cyd â chyrff eraill perthnasol a amlygwyd yn yr asesiad o effeithiau cronnol, gan gynnwys datblygwyr. Er enghraifft, mae paragraff 2.8.48 y Datganiad Polisi Cenedlaethol ar gyfer seilwaith ynni adnewyddadwy (EN-3) yn annog ymgeiswyr i gydweithio ar fesurau lliniaru a rennir ar gyfer seilwaith a gweithgareddau alltraeth ac i ddangos tystiolaeth o gytundeb trwy ddatganiadau tir cyffredin.
Dylai’r dull o sicrhau mesurau lliniaru o’r fath gael ei gytuno rhwng yr ymgeisydd, ei gynghorwyr cyfreithiol a chyrff eraill perthnasol.